लैंगिक समानताको विश्व सूचीमा अस्ट्रेलियाको ऐतिहासिक छलाङ, पहिलोपटक शीर्ष १० मा

असोज २, काठमाडौं । अस्ट्रेलिया विश्वव्यापी लैंगिक समानताको सूचीमा पहिलोपटक शीर्ष १० मा प्रवेश गरेको छ। विश्व आर्थिक मञ्चले सार्वजनिक गरेको २०२६ ग्लोबल जेन्डर ग्याप रिपोर्ट अनुसार अस्ट्रेलिया १४८ अर्थतन्त्रमध्ये आठौँ स्थानमा परेको छ। अस्ट्रेलियाले ८१.९ प्रतिशत लैंगिक अन्तर पूरा गरेको छ।

न्युजिल्यान्ड भने ८२.८ प्रतिशत स्कोरसहित छैटौँ स्थानमा छ। आइसल्यान्ड ९३ प्रतिशतसहित पहिलो स्थानमा रहेको छ भने फिनल्यान्ड दोस्रो र नर्वे तेस्रो स्थानमा छन्। अस्ट्रेलियाले अघिल्लो वर्षको तुलनामा पाँच स्थान सुधार गर्दै पहिलोपटक शीर्ष १० मा स्थान बनाएको हो।

ग्लोबल जेन्डर ग्याप सूचकांकले आर्थिक सहभागिता तथा अवसर, शैक्षिक उपलब्धि, स्वास्थ्य तथा जीवन र राजनीतिक सशक्तीकरण गरी चार क्षेत्रमा महिला र पुरुषबीचको समानताको अवस्था मापन गर्छ। यो सूचकांक सन् २००६ देखि निरन्तर प्रकाशित हुँदै आएको छ।

रिपोर्टअनुसार अस्ट्रेलियाको आर्थिक सहभागिता तथा अवसरमा लैंगिक अन्तर ७७.९ प्रतिशत पूरा भएको छ। शिक्षामा ९९.१ प्रतिशत र स्वास्थ्य तथा जीवनमा ९६.५ प्रतिशत समानता हासिल भएको देखिएको छ। राजनीतिक सशक्तीकरणमा भने अस्ट्रेलियाले उल्लेखनीय सुधार गर्दै ५३.९ प्रतिशतको स्कोर प्राप्त गरेको छ।

अस्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री एन्थोनी अल्बानिजले यो उपलब्धिलाई महिला तथा बालिकाको जीवन सुधारका लागि सरकारले अघि बढाएका नीतिगत प्रयाससँग जोडेर प्रतिक्रिया दिएका छन्। उनका अनुसार महिला बाहुल्य क्षेत्रमा पारिश्रमिक वृद्धि, पारिश्रमिकसहितको अभिभावकीय बिदा विस्तार, महिला स्वास्थ्यमा लगानी र राजनीतिक प्रतिनिधित्वमा भएको वृद्धि यस प्रगतिसँग सम्बन्धित छन्।

महिलामन्त्री क्याटी ग्यालाघरले पनि लैंगिक समानताका क्षेत्रमा थप काम गर्न बाँकी रहेको बताएकी छन्। विशेषगरी महिलामाथिको हिंसा अन्त्य, महिला आर्थिक सशक्तीकरण, स्वास्थ्य, हेरचाहसम्बन्धी कामको मूल्यांकन तथा नेतृत्व र प्रतिनिधित्व बढाउने विषयलाई आगामी प्राथमिकताका रूपमा अघि सारिएको छ।

विश्व आर्थिक मञ्चका अनुसार अस्ट्रेलियाको समग्र लैंगिक समानताको स्कोर २०२५ को ७९।२ प्रतिशतबाट बढेर २०२६ मा ८१.९ प्रतिशत पुगेको छ। यद्यपि विश्वव्यापी रूपमा लैंगिक समानताको प्रगति अझै असमान र नाजुक रहेको रिपोर्टले जनाएको छ।