महिला स्वास्थ्य सुधार्न मेलिन्डा गेट्सको २१५ मिलियन डलर सहयोग, पाँच वर्षभित्र प्रगति मापन गर्न आग्रह

असोज २५ , काठमाडौं । महिलाको स्वास्थ्य सेवामा पहुँच विस्तार तथा अनुसन्धानलाई प्रोत्साहन गर्न अमेरिकी परोपकारी तथा महिला अधिकार अभियन्ता मेलिन्डा फ्रेन्च गेट्सले २१५ मिलियन अमेरिकी डलर सहयोग गर्ने घोषणा गरेकी छन्। उनले महिला स्वास्थ्यका क्षेत्रमा दशकौँदेखि बेवास्ता हुँदै आएका समस्याको समाधानका लागि सरकार, स्वास्थ्य संस्था र दातृ निकायले लगानी बढाउनुपर्नेमा जोड दिएकी छन्।

लन्डनमा ब्लुमबर्ग टेलिभिजनसँगको अन्तर्वार्तामा फ्रेन्च गेट्सले विश्वभर महिला स्वास्थ्यको अवस्था अपेक्षाअनुसार सुधार हुन नसकेको बताएकी छन्। उनले महिला स्वास्थ्य सेवामा पहुँच र उपचारको प्रभावकारिता कति सुधार भयो भन्ने मूल्याङ्कन गर्न आगामी चारदेखि पाँच वर्षभित्र उपलब्धिको मापन गर्नुपर्ने आग्रह गरेकी छन्।

उनका अनुसार, महिलाको प्रजनन स्वास्थ्य, गर्भनिरोधक साधनमा पहुँच, रजोनिवृत्तिसम्बन्धी समस्या तथा त्यसको उपचारमा अझै पर्याप्त ध्यान र स्रोत उपलब्ध हुन सकेको छैन। यी क्षेत्रमा अनुसन्धान, रोकथाम र तथ्याङ्क सङ्कलनलाई प्राथमिकता दिन आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ।

महिलाको स्वास्थ्य समस्याले व्यक्तिगत जीवनसँगै रोजगारी र करियरमा समेत असर पार्ने गरेको अध्ययनले देखाएको छ। ग्यालप–पिभोटल अनुसन्धानअनुसार, बेलायतका १० मध्ये चारभन्दा बढी महिलाले स्वास्थ्य समस्याका कारण आफूले चाहेका सबै काम गर्न नसकेको बताएका छन्। त्यस्तै, ३४ प्रतिशत महिलाले स्वास्थ्य समस्याले कार्यक्षेत्रमा आफ्नो पूर्ण क्षमता हासिल गर्न बाधा पुर्‍याएको बताएका छन्।

रजोनिवृत्ति वा त्यसअघिको चरणको अनुभव गरेका महिलामध्ये ५८ प्रतिशतले यसले आफ्नो जीवन वा करियरमा कम्तीमा एक प्रकारको नकारात्मक असर पारेको बताएका छन्। यस चरणमा उचित उपचार र चिकित्सकीय परामर्श पाउन कठिनाइ हुने गरेको पनि अध्ययनमा उल्लेख छ।

फ्रेन्च गेट्सले घोषणा गरेको सहयोग प्रजनन स्वास्थ्य, गर्भनिरोधक साधनको पहुँच तथा रजोनिवृत्तिसम्बन्धी अनुसन्धान र उपचारमा केन्द्रित हुनेछ। पछिल्ला दुई वर्षमा महिला स्वास्थ्यका लागि उनको कुल परोपकारी सहयोग ६० करोड अमेरिकी डलरभन्दा बढी पुगेको छ।

उनले महिला स्वास्थ्यमा लगानी गर्नु स्वास्थ्य सेवाको विषय मात्र नभई महिलाको आर्थिक अवसर, नेतृत्व क्षमता र समानता सुनिश्चित गर्ने महत्त्वपूर्ण आधारसमेत भएको बताएकी छन्। महिलाले गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा पाउने अवस्था सुधार भए परिवार, समुदाय र समग्र समाजले लाभ लिन सक्ने उनको भनाइ छ।