बङ्गलादेश पठाइएका दुई भारतीय महिलाको अवस्था अज्ञात, खोजी गर्न उच्च अदालतको ताकेता

असोज २५ , काठमाडौं । भारतको असमबाट बङ्गलादेश पठाइएका दुई महिला अझै बेपत्ता भएपछि गौहाटी उच्च अदालतले उनीहरूको अवस्थाबारे सरकारसँग जवाफ मागेको छ। अदालतले जाहानारा बेगम र मुमताज बेगमलाई कुन प्रक्रियाअन्तर्गत विदेशी ठहर गरिएको थियो भन्ने विषयमा असम सरकारसँग विवरण मागेको हो।

४७ वर्षीया जाहानारा र ४३ वर्षीया मुमताजलाई सन् २०२६ जुन १३ र १४ को मध्यरातमा बङ्गलादेश पठाइएको थियो। त्यसयता उनीहरू कहाँ छन् र कस्तो अवस्थामा छन् भन्नेबारे परिवारले जानकारी पाउन सकेका छैनन्।

दुवै महिलाको मुद्दामा गौहाटी उच्च अदालतले यसअघि विदेशी न्यायाधिकरणका निर्णय पुनर्विचार गर्न आदेश दिएको थियो। न्यायाधिकरणले प्रमाणहरूको उचित मूल्याङ्कन नगरेको भन्दै अदालतले मुद्दा पुनः विचारका लागि पठाएको थियो। तर, पुनः सुनुवाइका लागि न्यायाधिकरणमा उपस्थित भएका महिलाहरूलाई नियन्त्रणमा लिइएको र कानुनी उपचारको अवसर पूरा हुन नपाउँदै देशनिकाला गरिएको विषयमा अदालतले गम्भीर चासो व्यक्त गरेको छ।

अदालतले महिलाहरूलाई विदेशी ठहर गर्ने निर्णय कहिले तयार पारिएको थियो भन्ने स्पष्ट विवरण दिन असम सरकारलाई निर्देशन दिएको छ। निर्धारित समयमा निर्णय तयार नभएको देखिएमा त्यसलाई उचित प्रक्रियाविपरीत भएको मान्न सकिने चेतावनीसमेत अदालतले दिएको छ।

सुनुवाइका क्रममा केन्द्र सरकारका तर्फबाट विदेश मन्त्रालयले दुवै महिलाको खोजी गरिरहेको जानकारी दिइएको छ। उनीहरूको अवस्थाबारे अनुसन्धान जारी रहेको भन्दै सरकारले थप समय मागेको छ।

यसअघि अदालतले दुवै महिलाका परिवारलाई जनही दुई लाख भारतीय रुपैयाँ अन्तरिम क्षतिपूर्ति दिन असम सरकारलाई आदेश दिएको थियो। अदालतले भारतीय संविधानको धारा २१ अन्तर्गत जीवन र व्यक्तिगत स्वतन्त्रताको संरक्षण भारतीय नागरिकमा मात्र सीमित नहुने पनि स्पष्ट पारेको छ।

दुवै महिलाको अवस्था अझै अज्ञात रहनुले देशनिकाला प्रक्रिया, कानुनी अधिकार र राज्यको नियन्त्रणमा रहेका व्यक्तिको सुरक्षासम्बन्धी गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।