मधेशमा बालबालिका अपहरण, यौन हिंसा र हत्याको जोखिममा

असोज ५, काठमाडौं । मधेश प्रदेशमा पछिल्ला समय बालबालिका अपहरण, यौन हिंसा तथा हत्याका घटनाले बाल सुरक्षामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। धनुषा, सप्तरी र बारामा भएका पछिल्ला घटनाले घर तथा समुदायमै बालबालिका असुरक्षित रहेको देखाएको छ।

धनुषाको बिदेह नगरपालिका–६ मा गत सेप्टेम्बर ३ मा घरबाहिर खेलिरहेका १५ महिनाका बालक बेपत्ता भएका थिए। ११ दिनपछि घरबाट करिब ३०० मिटर टाढा फेला परेका बालकलाई अपहरण गरेको आरोपमा प्रहरीले ४१ वर्षीया महिलालाई पक्राउ गरेको थियो। अनुसन्धानका क्रममा ती महिलाले आफूलाई छोरा नभएकाले बालकलाई हुर्काउने उद्देश्यले अपहरण गरेको बताएको प्रहरीले जनाएको छ।

त्यसैगरी सप्तरीको शम्भुनाथ नगरपालिका–३ मा अगस्ट १८ मा घरबाहिर खेलिरहेकी दुई वर्षीया बालिकाको हत्या भएको थियो। प्रहरीले घटनामा बालिकाकी सौतेनी आमालाई पक्राउ गरेको र उनले पारिवारिक विवादका कारण हत्या गरेको स्वीकार गरेको जनाएको छ।

बाराको जीतपुर–सिमरा उपमहानगरपालिकामा तीन वर्षीया बालिकाको बलात्कारपछि हत्या भएको घटनाले समेत व्यापक विरोध निम्त्याएको थियो। बालिका अगस्ट १६ मा घरबाट खेल्न निस्किएपछि बेपत्ता भएकी थिइन् भने तीन दिनपछि घरनजिकैको परित्यक्त भवनमा शव फेला परेको थियो। घटनामा चार जना पक्राउ परेका थिए।

इन्सेक मधेशको तथ्यांकअनुसार सन् २०२५ मा प्रदेशमा बालबालिकामाथि यौन हिंसाका १४५ घटना दर्ता भएका थिए। सन् २०२६ को जनवरीदेखि जुनसम्म मात्रै ८९ घटना दर्ता भएका छन्। त्यस्तै, आर्थिक वर्ष २०२५र२६ मा १७ वर्षमुनिका बालिका तथा बालबालिका संलग्न १८९ बलात्कारका घटना, २१ बलात्कार प्रयास, २९ बाल यौन दुर्व्यवहार र चार अपहरण तथा बलात्कारका घटना दर्ता भएको मधेश प्रदेश प्रहरीको तथ्यांक उद्धृत गरिएको छ।

अधिकारकर्मी तथा कानुन व्यवसायीहरूले बालबालिकाको सुरक्षाका लागि परिवारसँगै विद्यालय, स्थानीय तह र समुदायले समेत प्रभावकारी भूमिका खेल्नुपर्ने बताएका छन्। बालबालिका हराएमा तत्काल खोजी, स्थानीय बाल संरक्षण संयन्त्रको सक्रियता र जोखिममा रहेका बालबालिकाको पहिचान तथा मनोसामाजिक सहयोगलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्नेमा उनीहरूले जोड दिएका छन्।