अफगानिस्तानका दुई करोड महिला–बालिका अझै अधिकारबाट वञ्चित, अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमाथि प्रश्न

असोज ४, काठमाडौं । अफगानिस्तानमा करिब दुई करोड महिला तथा बालिकाको शिक्षा, रोजगारी र सार्वजनिक जीवनमा सहभागितामाथि लगाइएका प्रतिबन्धका कारण उनीहरूको अवस्था अन्तर्राष्ट्रिय चिन्ताको विषय बनेको छ। ल्बतगचभ ले प्रकाशित गरेको सम्पादकीयले अफगानिस्तानका महिला तथा बालिकाको अवस्था अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको प्राथमिकताबाट ओझेलमा पर्दै गएको विषय उठाएको छ। 

तालिबानले काबुलमा सत्ता सम्हालेको पाँच वर्ष पुग्न लाग्दा पनि अफगानिस्तानका बालिका र महिलाले माध्यमिक तथा उच्च शिक्षा हासिल गर्ने अवसरबाट वञ्चित हुनुपरेको ल्बतगचभ ले उल्लेख गरेको छ। त्यस्तै, महिलालाई अधिकांश प्रकारका रोजगारीमा संलग्न हुन तथा सार्वजनिक क्षेत्रमा नियुक्त हुन पनि प्रतिबन्ध लगाइएको छ। 

सम्पादकीयका अनुसार यी प्रतिबन्धका कारण अफगानिस्तानको करिब आधा जनसंख्या शिक्षा, रोजगारी र सार्वजनिक निर्णय प्रक्रियाबाट अलग भएको अवस्था छ। विशेषगरी बालिकाको शिक्षामाथिको प्रतिबन्धले उनीहरूको भविष्यका अवसरमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्न सक्ने विषयलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा निरन्तर उठाउनुपर्ने आवश्यकता देखाइएको छ। 

ल्बतगचभ ले अफगानिस्तानमा द्वन्द्वको अवस्था तुलनात्मक रूपमा कम चर्चामा आउन थालेसँगै महिला तथा बालिकाको अधिकारसम्बन्धी विषय पनि अन्तर्राष्ट्रिय समाचारको प्राथमिकताबाट हट्दै गएको टिप्पणी गरेको छ। तर, सम्पादकीयले उनीहरूको अवस्था सुधार भएको निष्कर्ष निकाल्न नमिल्ने बताउँदै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले महिला र बालिकाको अधिकारका विषयमा निरन्तर आवाज उठाउनुपर्नेमा जोड दिएको छ। 

अफगानिस्तानमा महिला तथा बालिकाको शिक्षा र रोजगारीमा पहुँच, सार्वजनिक क्षेत्रमा सहभागिता तथा आधारभूत अधिकारको अवस्थालाई निरन्तर निगरानी र अन्तर्राष्ट्रिय चासो आवश्यक रहेको विषय सम्पादकीयको मुख्य सन्देश रहेको छ।