भिटामिन डीले रोगहरूबाट जोगाउँछ

साउन २९, काठमाडौं। प्रत्येक व्यक्ति आजीवन स्वस्थ र निरोगी रहन चाहन्छ । यसका लागि उसले आवश्यक सबै भिटामिन समुचित मात्रामा सेवन गर्नुपर्छ । अहिलेसम्म २० थरिका भिटामिनको खोज भए पनि भिटामिन ए, बी, सी, डी तथा के प्रमुख छन् । 

भिटामिन डी

हड्डी बलियो बनाउन क्याल्सियमको आवश्यकता हुन्छ । भिटामिन डीले क्याल्सियमको अवशोषणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्छ । पर्याप्त मात्रामा भिटामिन डीको सेवन गर्ने हो भने हड्डीसित जोडिएको रोगबाट बच्न सकिन्छ । यो भिटामिनले मांसपेशी बलियो बनाउनुका साथै शरीरमा आस्टियोकेल्किन नामक प्रोटिनको निर्माणमा पनि मद्दत गर्छ । यसले बोन मास बढाउँछ र फ्याक्चरको खतरा कम गर्छ ।

भिटामिन डीको स्रोत
दूध, मख्खन, माछाको तेल, अण्डाको पहेंलो भाग तथा घाम भिटामिन डीका बलियो स्रोत हुन् । यसबाहेक यसको ट्याबलेट पनि पाइन्छ । यीमध्ये सबैभन्दा राम्रो र सस्तो प्राकृतिक स्रोत हो घाम । शरीरका लागि आवश्यक भिटामिन डीको मात्रा दैनिक रूपमा पाँच मिनेट घाममा बस्नाले प्राप्त हुन्छ । हाम्रो छालामा एर्गेस्टरल नामक एउटा पदार्थ हुन्छ जुन सूर्यको परावैजनी किरणको प्रभावबाट भिटामिन डीमा परिवर्तन हुन्छ ।

भिटामिन डीको कमीले हुने रोगहरू

• महिलाहरूमा भिटामिन डीको कमीले अनेकन प्रभाव उत्पन्न हुन्छ । अमेरिकी शोधकर्ताहरूका अनुसार भिटामिन डीको कमीले फोक्सोको बनावट र कामकाजमा अन्तर आउन सक्छ तथा यसको काम गर्ने क्षमता पनि प्रभावित हुन्छ । यो भिटामिनको कमीले फोक्सो खुम्चिन्छ र वायुलाई धेरै प्रतिरोध सामना गर्नुपर्ने हुन्छ । जसले श्वास–प्रश्वास क्रियामा समस्या उत्पन्न हुन्छ ।
• भिटामिन डीको कमीले पिठ्यँु र कम्मरको पीडा पनि हुन्छ । एक अध्ययनअनुसार कम्मरबाट पीडित ३६० जना बिरामीमा यो भिटामिनको स्तर जाँच गरिएको थियो । सबैमा यसको मात्रा अपर्याप्त पाइएको थियो ।
• भिटामिन डीको कमीले हड्डीको सतह कमजोर हुन जान्छ, जसबाट हड्डीबाट जोडिएको कुनै पनि समस्या हुनसक्छ ।
• हस्पिटलद्वारा गरिएको एक शोधअनुसार भिटामिन डीको कमीले युवतीहरूमा किशोरावस्थामै समस्या आउन सक्छ । यसबाट उनीहरूलाई श्वास–प्रश्वासको समस्या हुनसक्छ ।
• शरीरको केन्द्र भागमा कम्मर हुन्छ भने शरीरको भार यसमै टिकेको हुन्छ । मेरुदण्ड पूर्णरूपले कम्मरमै टिकेको हुन्छ । 
• भिटामिन डीको कमी भए मेरुदण्डले शरीरको भार थेग्न गार्‍हो हुन्छ ।
• भिटामिन डीको मात्रा र शरीरमा मोटोपनको सूचक बडी मास इन्डेक्स, कम्मरको आकार र स्किन फोल्ड रेसाको गहिरो सम्बन्ध हुन्छ । जुन महिलामा भिटामिन डीको कमी हुन्छ, तिनमा भिटामिन डीको मात्रा बढी हुनेहरूको तुलनामा मोटोपन तीव्र रूपमा बढ्छ।
• प्राय: महिला हाडजोर्नीको समस्याबाट ग्रसित हुन्छन् । उमेर बढ्नुका साथै यो समस्या अझ बढ्छ । सामान्य कामकाज गर्नमा समेत समस्या भएको अनुभव हुन्छ तर भिटामिन डीबाट तिनलाई यो पीडाबाट छुटकारा सम्भव हुन्छ ।
• महिलाहरूमा कम्मरको पीडाको समस्या पनि साझा समस्याकै रूपमा देखिन्छ । वैज्ञानिकहरूका अनुसार जाडोमा भिटामिन डीको प्रमुख स्रोत घामको सेवन गरे यसबाट छुटकारा प्राप्त गर्न सकिन्छ ।
• गर्भवती महिलाहरूले विभिन्न समस्याको साक्षात्कार गर्नुपर्ने हुन्छ । गर्भावस्थामा मल्टिपल सिरोसिसको खतरा बढ्छ, जसका कारण भिटामिन डीको कमी हुन्छ ।
• भिटामिन डी आँखाका लागि लाभदायक हुन्छ । अस्ट्रेलियाई रिसर्च काउन्सिलरको अध्ययनअनुसार यसको सेवनले नजिकको दृश्य हेर्दा हुने कठिनाइमा राहत प्राप्त हुन्छ।
• जुन महिलाले प्रारम्भदेखि नै भिटामिन डीको सेवन गरेका हुन्छन् तिनलाई रजोनिवृत्तिपछि हड्डीसित जोडिएको समस्या कम हुन्छ ।