महिला शिक्षा र रोजगारीमा प्रतिबन्धले तालिबानमाथि दबाब बढ्दो: कारजाई

भदौ ५ , काठमाडौं । अफगानिस्तानका पूर्वराष्ट्रपति हमिद कारजाईले बालिकाको शिक्षामाथि लगाइएको प्रतिबन्ध र महिलालाई रोजगारीबाट वञ्चित गर्ने नीतिले तालिबान नेतृत्वको सरकारलाई अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त गर्न थप कठिन बनाइरहेको बताएका छन्।
ब्लुमबर्गसँगको अन्तर्वार्तामा कारजाईले तालिबान सत्तामा फर्किएदेखि नै आफूले उसका अधिकारीहरूसँग सम्पर्कमा रहेर महिला र बालिकामाथिका प्रतिबन्ध हटाउन पटक–पटक आग्रह गर्दै आएको बताएका हुन्।
उनले अफगानिस्तानको भविष्यका लागि बालिकाको शिक्षा र महिलाको श्रम बजारमा सहभागिता अत्यन्त महत्वपूर्ण रहेको बताए। महिलाले अफगान समाजको करिब आधा हिस्सा ओगट्ने भएकाले उनीहरूलाई शिक्षा र रोजगारीबाट बाहिर राखेर देशको विकास सम्भव नहुने उनको भनाइ छ।
कारजाईका अनुसार तालिबान सरकारका केही अधिकारीले पनि महिला र बालिकाको शिक्षाको महत्व बुझेका छन् र यस विषयमा उनको धारणासँग सहमत छन्। तर व्यवहारमा प्रतिबन्ध हटाउने दिशामा पर्याप्त प्रगति हुन नसकेको उनले बताए।
उनले अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय र संयुक्त राष्ट्रसंघले पनि अफगान बालिकालाई शिक्षा तथा महिलालाई रोजगारीमा फर्काउने विषयलाई निरन्तर उठाउँदै आएको उल्लेख गरे। महिला र बालिकाका अधिकार सुनिश्चित गर्नु तालिबान सरकारको अन्तर्राष्ट्रिय स्वीकार्यता र वैधतासँग जोडिएको विषय भएको कारजाईको भनाइ छ।
अफगानिस्तानमा बालिकाको माध्यमिक तथा उच्च शिक्षामा लगाइएको प्रतिबन्ध र महिलाको रोजगारीमाथि गरिएको नियन्त्रणका कारण देशभित्र तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा तालिबान सरकारको आलोचना हुँदै आएको छ।
कारजाईले अफगानिस्तानको छिमेकी पाकिस्तानसँग पनि सम्बन्ध सुधार गर्न आग्रह गरेका छन्। उनले पाकिस्तानले अफगानिस्तानलाई कमजोर बनाउने प्रयास गर्नुको सट्टा दुवै देशबीच ‘सभ्य सम्बन्ध’ स्थापना गर्नुपर्ने बताएका छन्।
कारजाईको पछिल्लो अभिव्यक्तिले महिला अधिकार, शिक्षा र रोजगारीको सुनिश्चितता अफगानिस्तानको सामाजिक–आर्थिक विकाससँग मात्र नभई तालिबान सरकारको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र वैधतासँग समेत प्रत्यक्ष जोडिएको विषयलाई पुनः चर्चामा ल्याएको छ।