भदौ ३ , काठमाडौं । पञ्जाबका प्रहरी महानिर्देशक (डीजीपी) गौरव यादवले महिला प्रहरीलाई महिलासम्बन्धी मुद्दा हेर्ने परम्परागत भूमिकामा मात्र सीमित नराखी अपराध अनुसन्धान, गुप्तचर तथा कानून व्यवस्था कायम गर्ने जिम्मेवारीमा समेत समावेश गर्नुपर्ने बताएका छन्।
पिल्लौरस्थित महाराजा रणजीत सिंह पञ्जाब प्रहरी एकेडेमीमा ‘पञ्जाब प्रहरीमा महिलाको मूलप्रवाहीकरण’ विषयमा आयोजित तीनदिने लैङ्गिक संवेदनशीलता प्रशिक्षण कार्यक्रमको तेस्रो चरण उद्घाटन गर्दै यादवले प्रहरी संगठनमा वास्तविक लैङ्गिक समानता कायम गर्न महिला प्रहरीको भूमिका विस्तार गर्नुपर्ने बताए।
उनका अनुसार पञ्जाब प्रहरीमा महिलाको प्रतिनिधित्व ११ दशमलव ५ प्रतिशत, अर्थात् करिब ९ हजार रहेको छ। प्रहरी सेवामा महिलाका लागि ३३ प्रतिशत आरक्षणको व्यवस्थाका कारण महिला प्रहरीको संख्या बढिरहेको उनले बताए।
यादवले महिला प्रहरीलाई नियमित तथा महिलासम्बन्धी काममा मात्र सीमित नगरी अपराध, गुप्तचर र कानून व्यवस्थासम्बन्धी परिचालनात्मक भूमिकामा समेत जिम्मेवारी दिनुपर्नेमा जोड दिए। महिला र पुरुष प्रहरी एउटै टोलीका रूपमा काम गर्ने संगठनात्मक संस्कृति विकास गर्न आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो।
उनले २१औँ शताब्दीको प्रहरी सेवामा नागरिककेन्द्रित दृष्टिकोण आवश्यक रहेको बताउँदै प्रहरी कार्यालयमा समस्या लिएर आउने महिलामात्र नभई सबै सेवाग्राहीसँग संवेदनशील व्यवहार गर्न प्रहरी अधिकारीलाई आग्रह गरे।
लैङ्गिक संवेदनशीलता प्रशिक्षणको प्रभाव मूल्याङ्कन गर्ने उद्देश्यले सञ्चालन गरिएको कार्यक्रममा राज्यभरका ३८४ प्रहरी चौकी समेटिएका छन्। तीमध्ये २८८ प्रहरी चौकीमा प्रशिक्षण सञ्चालन भइरहेको छ भने ९६ प्रहरी चौकीलाई नियन्त्रण समूहका रूपमा राखिएको छ। कार्यक्रममा करिब २ हजार प्रहरी अधिकारीलाई प्रशिक्षण दिइँदैछ।
कार्यक्रमका क्रममा यादवले रक्षा मन्त्रालयका लागि ‘साँझ’ नामक डिजिटल मञ्चमा अनलाइन प्रमाणीकरण सुविधा पनि शुभारम्भ गरे। यस सुविधाले नयाँ भर्ती भएका रक्षा सुरक्षाकर्मीको विवरण प्रमाणीकरण गर्न लाग्ने समय घटाएको उनले बताए।
कार्यक्रममा महाराष्ट्र प्रहरीका पूर्वडीजीपी मीरा चढ्ढा बोर्वंकर र पञ्जाब प्रहरीका पूर्वडीजीपी आरसी सिंह प्रमुख प्रशिक्षकका रूपमा सहभागी थिए।