भदौ १ , काठमाडौं । कपडाको बढ्दो प्रयोग र त्यसबाट उत्पन्न हुने फोहोर व्यवस्थापनको समस्यालाई अवसरमा बदल्दै काठमाडौंकी नासना बज्राचार्यले ‘रे–कृति’ नामक अभियान सञ्चालन गरिरहेकी छन्।
व्यवस्थापन विषयमा अध्ययन गरिरहेकै बेला उनले कपडाको पुनः प्रयोगसम्बन्धी अवधारणा प्रस्तुत गरेकी थिइन्। त्यही सोचले पछि ‘रे–कृति’को रूप लिएको हो।
स्थापनाको चार वर्षमा संस्थाले करिब दुई हजार दुई सय किलोग्राम पुराना जिन्सलाई नयाँ उत्पादनमा रूपान्तरण गरिसकेको छ। सात सयभन्दा बढी ग्राहकले आफ्ना पुराना जिन्स संस्थालाई उपलब्ध गराएका छन्।
‘रे–कृति’ले पुराना जिन्सबाट झोला, वालेट, चाबी राख्ने सामग्रीलगायत विभिन्न उत्पादन तयार गर्दै आएको छ। सुरुआती चरणमा जिन्सको सीमित भाग मात्र पुनः प्रयोग गर्न सकिने अवस्था रहे पनि अहिले करिब ९५ प्रतिशत भागलाई उपयोग गर्न सकिने भएको संस्थाको दाबी छ।
यस अभियानको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष महिला सशक्तीकरण हो। संस्थाले घरमै बसेर सिलाइ गर्ने महिलासँग सहकार्य गर्दै उनीहरूलाई आम्दानीको अवसर प्रदान गरिरहेको छ। हाल ११ जना महिला कारीगर यस अभियानसँग आबद्ध छन्।
नासना बज्राचार्यका अनुसार दिगोपनका विषयमा बहस मात्र पर्याप्त छैन। उपभोग गर्ने बानीमा परिवर्तन ल्याउन सकिए मात्र वातावरण संरक्षण सम्भव हुने उनको भनाइ छ।
सन् २०२५ यता ‘रे–कृति’ले विभिन्न शैक्षिक संस्थामा ‘अपसाइक्लिङ मेला’ सञ्चालन गर्दै पुनः प्रयोगसम्बन्धी चेतना फैलाउने कामसमेत गरिरहेको छ। वातावरण संरक्षण, दिगो उपभोग र महिला उद्यमशीलतालाई एकैसाथ अघि बढाउने प्रयासका कारण ‘रे–कृति’ अहिले धेरैका लागि प्रेरणाको स्रोत बनेको छ।