web image
साउन २५ ,काठमाडौं । नेपालमा महिलाको स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित ओभेरियन सिस्ट समस्या पहिलेको तुलनामा अहिले बढी देखिन थालेको जस्तो देखिए पनि वास्तविकतामा रोगको संख्या भन्दा यसको पहिचान र रिपोर्टिङमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको छ। विगतमा धेरै महिलामा सिस्ट भए पनि कुनै लक्षण नदेखिने भएकाले थाहा नपाउने अवस्था सामान्य थियो। ग्रामीण क्षेत्रमा स्वास्थ्य जाँचको पहुँच सीमित हुनु, सिस्टलाई सामान्य समस्या मानेर बेवास्ता गर्नु र अस्पताल भर्ना हुने दर कम हुनुजस्ता कारणले यो समस्या लुकेरै रहन्थ्यो। तर अहिले आधुनिक प्रविधि, विशेषगरी अल्ट्रासाउन्ड जाँचको विस्तारसँगै धेरै केसहरू पहिचान हुन थालेका छन्। विभिन्न अध्ययनहरू अनुसार करिब ८ प्रतिशत महिलामा सिस्ट देखिएको छ भने ठूलो सर्वेक्षणमा झण्डै आधा महिलामा कुनै न कुनै प्रकारको सिस्ट पाइएको छ, जसमा करिब ६३ प्रतिशत सिस्ट समयसँगै आफैं हराउने देखिन्छ।
ओभेरियन सिस्ट भनेको अण्डाशयमा बन्ने पानीले भरिएको थैली हो, जुन प्रायः हानिरहित हुन्छ र धेरै अवस्थामा कुनै लक्षण नदेखाई आफैं हराउँछ। तर केही अवस्थामा सिस्ट ठूलो भएमा पेट दुख्ने, महिनावारी अनियमित हुने, पेट फुल्ने वा बाँझोपनजस्ता समस्या देखिन सक्छन्। यो समस्या विशेषगरी प्रजनन उमेरका महिलामा बढी देखिन्छ र प्रायः ओभुलेसन प्रक्रियासँग सम्बन्धित हुन्छ।
हालका वर्षहरूमा ओभेरियन सिस्टप्रति चिन्ता बढ्नुको मुख्य कारण जीवनशैलीमा आएको परिवर्तन हो। अनियमित दिनचर्या, मानसिक तनाव, मोटोपना, हर्मोन असन्तुलन विशेषगरी पिसिओएस् र शारीरिक गतिविधि घट्दै जानु यसका प्रमुख कारण मानिन्छन्। यद्यपि धेरैजसो सिस्ट दुईदेखि तीन महिनाभित्र आफैं हराउने भएकाले सबै केसमा उपचार आवश्यक पर्दैन। तर नियमित स्वास्थ्य जाँच, आवश्यक परे औषधि वा शल्यक्रिया, तौल नियन्त्रण, व्यायाम र सन्तुलित आहार अपनाउनु अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ।
समग्रमा हेर्दा नेपालमा ओभेरियन सिस्ट नयाँ समस्या होइन, तर अहिले चेतना र स्वास्थ्य सेवाको पहुँच बढेकाले यो बढी देखिन थालेको हो। यसले महिलाहरूमा स्वास्थ्य सचेतना बढाएको भए पनि बदलिँदो जीवनशैलीका कारण जोखिम विस्तार हुँदै गएको छ। त्यसैले विशेषज्ञहरूले नियमित गाइनोको जाँच, प्रारम्भिक चरणमै रोग पहिचान र स्वस्थ जीवनशैली अपनाउन विशेष जोड दिएका छन् ।
Share this with your friends: