Web Image
साउन १८ , काठमाडौं ।नेपाल सरकारले कुवेतलगायत खाडी मुलुकमा घरेलु कामका लागि महिलालाई वैदेशिक रोजगारीमा जान लगाएको प्रतिबन्ध प्रभावकारी हुन नसकेको देखिएको छ। प्रतिबन्धका बाबजुद हजारौं नेपाली महिला अझै पनि अनौपचारिक तथा अवैध बाटो प्रयोग गरी विदेश गइरहेका छन्, जसका कारण उनीहरू सरकारी संरक्षण र अधिकारबाट वञ्चित भइरहेका छन्।
सन् २०१७ देखि लागू गरिएको यस्तो प्रतिबन्धले महिलालाई सुरक्षित राख्ने उद्देश्य राखे पनि व्यवहारमा यसले उल्टै जोखिम बढाएको सरोकारवालाहरूले बताएका छन्। औपचारिक प्रक्रिया अवरुद्ध भएपछि धेरै महिलाहरू दलालमार्फत ‘भिजिट भिसा’ वा अन्य देश हुँदै खाडी मुलुक पुग्ने गरेका छन्।
यसरी गएका महिलाहरू प्रायः रोजगार सम्झौता, बीमा, कानुनी सहायता जस्ता आधारभूत सुविधाबाट वञ्चित हुने गरेका छन्। कतिपय अवस्थामा उनीहरूलाई तलब नदिने, अत्यधिक काम लगाउने, पासपोर्ट नियन्त्रणमा राख्ने र हिंसासमेत भोग्नुपर्ने अवस्था रहेको बताइएको छ।
खाडी मुलुकमा प्रचलित ‘कफाला प्रणाली’ अन्तर्गत कामदारको कानुनी अवस्था नियोक्तासँग जोडिएको हुने भएकाले घरेलु कामदार महिलाहरू विशेष रूपमा जोखिममा पर्ने गरेका छन्। यस प्रणालीले काम परिवर्तन, देश छोड्ने वा अधिकार खोज्ने प्रक्रियालाई कठिन बनाउने गरेको छ।
सरकारी निकायका अनुसार ठूलो संख्यामा महिला श्रमिक वैधानिक श्रम स्वीकृति बिना विदेश जाने भएकाले उनीहरूको यथार्थ तथ्यांकसमेत उपलब्ध छैन। यस कारण समस्यामा परेका महिलाहरूले सरकारी निकायमार्फत औपचारिक उजुरी दिन पनि कठिन हुने गरेको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार प्रतिबन्धमूलक नीतिभन्दा सुरक्षित, पारदर्शी र कानुनी वैदेशिक रोजगारीको व्यवस्था आवश्यक रहेको छ। अन्यथा, महिलाहरू जोखिमपूर्ण बाटो अपनाउन बाध्य हुने र शोषण तथा हिंसाको सिकार हुने अवस्था यथावत रहने चेतावनी दिइएको छ।
Share this with your friends: