पाकिस्तानका महिला उद्यमीलाई वित्तीय पहुँच बढाउन १ करोड डलर सहयोग

भदौ ९ , काठमाडौं । विश्व बैंक समूहअन्तर्गतको अन्तर्राष्ट्रिय वित्त निगमले पाकिस्तानका महिला उद्यमी तथा सूक्ष्म व्यवसायको वित्तीय पहुँच विस्तार गर्न १ करोड अमेरिकी डलर लगानी गर्ने भएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय वित्त निगमले पाकिस्तानको आसा लघुवित्त बैंकलाई चार वर्षका लागि ऋण उपलब्ध गराउने घोषणा गरेको हो। उक्त रकम बैंकले महिला उद्यमी तथा साना व्यवसाय सञ्चालन गरिरहेका महिलालाई थप कर्जा प्रवाह गर्न प्रयोग गर्नेछ।
अन्तर्राष्ट्रिय वित्त निगमका अनुसार यो लगानीले बैंकलाई स्थिर तरलता उपलब्ध गराउनुका साथै पाकिस्तानभर थप महिला तथा सूक्ष्म व्यवसायलाई वित्तीय सेवा प्रदान गर्न सहयोग गर्नेछ। यसबाट महिलाले आफ्ना व्यवसाय विस्तार गर्न, रोजगारी सिर्जना गर्न र पारिवारिक आम्दानी बढाउन थप अवसर पाउने अपेक्षा गरिएको छ।
पाकिस्तानमा औपचारिक वित्तीय सेवामा महिलाको पहुँच अझै निकै कमजोर रहेको जनाइएको छ। देशका वयस्कमध्ये करिब २७ प्रतिशतसँग मात्रै बैंक खाता रहेको छ। पुरुषको तुलनामा औपचारिक बैंक खातामा महिलाको पहुँच ३०.४ प्रतिशत बिन्दुले कम रहेको तथ्यांकले देखाएको छ।
त्यस्तै, पाकिस्तानमा सूक्ष्म, साना तथा मझौला व्यवसायका लागि आवश्यक कर्जा र उपलब्ध वित्तीय स्रोतबीच करिब ५७.८ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको अन्तर रहेको बताइएको छ। करिब ३९ प्रतिशत सूक्ष्म, साना तथा मझौला व्यवसायले आवश्यक कर्जा प्राप्त गर्न कठिनाइ भोगिरहेका छन्।
महिलाको रोजगारी तथा आर्थिक सहभागिताको अवस्था पनि कमजोर रहेको छ। विश्व आर्थिक मञ्चको सन् २०२५ को विश्वव्यापी लैङ्गिक अन्तरसम्बन्धी प्रतिवेदनअनुसार पाकिस्तान १४८ देशमध्ये लैङ्गिक समानताको दृष्टिले अन्तिम स्थानमा रहेको छ। पाकिस्तानमा महिलाको श्रमशक्ति सहभागिता दर २२.६ प्रतिशत मात्र रहेको छ।
महिलाको वित्तीय पहुँचसम्बन्धी समस्या समाधान गर्न अन्तर्राष्ट्रिय वित्त निगमले प्रत्यक्ष लगानीसँगै बैंकलाई महिलासम्बन्धी छुट्टाछुट्टै वित्तीय तथ्यांक संकलन तथा विश्लेषण प्रणाली सुधार गर्न परामर्श सेवा पनि उपलब्ध गराउने भएको छ। यसबाट महिला ऋणीको आवश्यकता पहिचान गरी उनीहरूका लागि उपयुक्त वित्तीय सेवा विस्तार गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
पाकिस्तानमा लाखौँ महिलाले व्यवसाय सञ्चालन गर्दै परिवारको आर्थिक जिम्मेवारी सम्हालिरहेका भए पनि उनीहरू औपचारिक वित्तीय प्रणालीबाट ठूलो मात्रामा बाहिर रहेको अन्तर्राष्ट्रिय वित्त निगमको भनाइ छ। महिला उद्यमीलाई सहज रूपमा कर्जा उपलब्ध गराउँदा उनीहरूको आर्थिक सशक्तीकरणसँगै निजी क्षेत्रको विकासमा समेत योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यो लगानी पाकिस्तानको वित्तीय क्षेत्रमा महिला र पुरुषबीच रहेको वित्तीय पहुँचको अन्तर घटाउने विश्व बैंक समूहको दीर्घकालीन प्रयासअन्तर्गत गरिएको हो। साथै, सबै नागरिक, विशेषगरी महिलाका लागि बैंकिङ तथा कर्जा सेवा थप सहज बनाउने पाकिस्तानको राष्ट्रिय लक्ष्यलाई समेत यसले सहयोग गर्ने जनाइएको छ।