Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
बिहे अब बाध्यता होइन, रोजाइ: नेपाली महिलामा बदलिँदो सोच
web image
साउन २४ ,काठमाडौं । नेपालमा महिलाको जीवनको प्रमुख उपलब्धिका रूपमा विवाहलाई हेरिने परम्परा अझै बलियो छ। ‘राम्रो केटासँग बिहे’ सामाजिक रूपमा प्रतिष्ठा, स्थायित्व र परिपक्वताको प्रतीक मानिन्छ। तर यही परम्पराभित्र अहिले विस्तारै नयाँ सोच विकास हुँदै गएको देखिन्छ।
पछिल्ला वर्षहरूमा केही महिलाहरूले विवाहलाई अनिवार्य होइन, व्यक्तिगत रोजाइको विषयका रूपमा लिन थालेका छन्। शिक्षा, रोजगारी र आर्थिक स्वतन्त्रताले उनीहरूलाई परम्परागत वैवाहिक भूमिकाभन्दा बाहिरको जीवन कल्पना गर्न सक्षम बनाएको छ।
२०२१ को राष्ट्रिय जनगणनाअनुसार ३५ वर्षभन्दा माथिका अविवाहित महिलाको संख्या अत्यन्तै न्यून भए पनि सन् १९६१ मा लगभग शून्य रहेको यो दर बढेर ०.७ प्रतिशत पुगेको छ। यो तथ्याङ्क सानो भए पनि महिलाहरूको सोचमा आएको परिवर्तनको संकेतका रूपमा हेरिएको छ।
यस्तै प्रवृत्ति दक्षिण कोरियामा पनि देखिएको छ, जहाँ ‘बिहोन’ (स्वेच्छिक अविवाहित) आन्दोलनमार्फत महिलाहरू विवाह, सन्तान जन्म र घरेलु जिम्मेवारीको परम्परागत अपेक्षालाई अस्वीकार गरिरहेका छन्।
भुसालका लागि विवाह कहिल्यै विकल्पको रूपमा प्रस्तुत भएन। उनले यसलाई सबैको जीवनमा हुने सामान्य प्रक्रिया ठानेकी थिइन्। तर एक सम्बन्ध टुटेपछि उनले विवाह किन आवश्यक छ भन्ने प्रश्न उठाउन थालिन्। त्यसपछि उनले विवाहलाई महिलामाथि बढी जिम्मेवारी र त्याग थोपर्ने असमान संस्थाका रूपमा बुझ्न थालिन्।
उनका अनुसार आर्थिक र भावनात्मक स्वतन्त्रताले उनलाई विवाहबिनाको भविष्य कल्पना गर्न सहज बनायो। वृद्धावस्थामा एक्लोपनाबाट बच्नका लागि विवाह र सन्तान आवश्यक हुन्छ भन्ने धारणा पनि उनी स्वीकार्दिनन्।
अर्की ३४ वर्षीया नारीवादी लेखिका निर्वाणा भण्डारी भने विवाह नगर्ने निर्णयलाई सचेत अस्वीकृतिका रूपमा लिन्छिन्। उनका अनुसार आर्थिक स्वतन्त्रता र शिक्षाले मात्र यस्तो निर्णय लिन सम्भव बनाउँछ। धेरै महिलाहरू अझै आर्थिक निर्भरता र सामाजिक संरचनाका कारण यस्तो विकल्प रोज्न सक्दैनन्।
भण्डारी विवाहलाई ऐतिहासिक रूपमा लैङ्गिक असमानतामा आधारित संस्था मान्छिन्। “विवाहले मेरो जीवनलाई अझ राम्रो बनाउँछ भन्ने विश्वास मलाई छैन,” उनी भन्छिन्।
यद्यपि विवाह अस्वीकार गर्नु सम्बन्ध वा साथीत्व अस्वीकार गर्नु भने होइन। आजका केही महिलाहरूका लागि एक्लै बस्नु असफलता होइन, बरु आत्मनिर्भर र सन्तुलित जीवनको वैकल्पिक मार्गका रूपमा देखिन थालेको छ।
Share this with your friends:
Advertisement
Advertisement
प्रत्येक महिला पुरुषभन्दा कमजोर छैनन् : कमला भासिन
नरेश ज्ञवाली ►
भदौ २७, काठमाडौं। दक्षिण एसियामा लैङ्गिक समानता, शिक्षा, गरिबी निवारण, मानवअधिकार र शान्तिका...
पुरुष कलमले पूर्ण नारीलाई लेख्न सक्दैन
काठमाडौं। मान्छेहरू कडा भएर बोलेको भन्दा नरम भएर बोलेको मनपर्छ । खरा कुराभन्दा नरम, सरस र सलिल कुराहरू मनपर्छ । तर...
कालो तिलले कम्मर दुखेको र अनुहारमा भएको पोतोको उपचार गर्छ
काठमाडौं । कालो तिल अथवा तिलबाट प्राप्त हुने बिऊ तेल उत्पादनको लागि प्रयोग गरिन्छ । अनुहारमा चायाँ, पोतो वा दाग,...
दुबईमा पहिलो पटक नेपाली कल्चरल पहिरनको फेसन शो सम्पन्न
काठमाडौं। गत माघ २८ गते दुबईमा नेपाली कल्चरल पहिरनको फेसन शो पहिलो पटक फेसन फ्युजन २०१७ सम्पन्न भयो । एनआरएन...
उमेर अनुसारको हुनुपर्छ खान्की, अनि मात्र मानिस स्वस्थ रहन्छ
काठमाडौं। पोषणको आवश्यकता उमेरअनुसार परिवर्तन हुन्छ । उमेरको हरेक अवस्थामा स्वयंलाई स्वस्थ राख्न शरीरलाई...
मुलुकका सम्मानित पदमा महिलाको उपस्थिति, सबैका लागि आशाको ढोका उघारे
काठमाडौं। अहिले नेपालका तीनवटै अंगका प्रमुख महिला भएकाले नेपाली राजनीतिक क्षेत्रमा मात्र नभएर सामाजिक...
यी भोजन खाए छाला सुन्दर हुन्छ !
काठमाडौं। स्ट्रबेरी : यो भिटामिन सीले भरपुर हुन्छ । भिटामन सीले छालालाई चाउरीबाट जोगाएर सधैं जवान राख्न मद्दत...
लोग्नेमान्छेको जात केटी देखेपछि.....
काठमाडौं । शान्ताको विवाह भएको पाँच वर्ष बितिसक्दा पनि छोराछोरी भएनन् बरु उनलाई एकाएक ब्लड क्यान्सर भयो । समयले...
मनोसामाजिक समस्या के हो?
साउन ११, काठमाडौं । मनोसामाजिक समस्या भन्नाले मन र समाज वीच हुने समस्या हो । यो जो कोही व्यक्तिलाई पनि हुन सक्छ ।...
महिलाको दोस्रो विवाहको कुरा सुन्दा पढेलेखेकैले अनुहार बिगार्छन्
काठमाडौं। दोस्रो विवाहबारे मैले नसोचेको, नचाहेको होइन । तर, म मेरा आत्मीयसँग फेरि विवाह गर्नेबारे कुरा गर्छु,...
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
