नौकरीको प्रलोभनमा त्रिपुराका ६ युवतीलाई नेपाल लैजाँदै गरेको आरोप, चार नाबालिका

भदौ १२ , काठमाडौं । आकर्षक तलबसहित डान्स बारमा रोजगारी दिने प्रलोभन देखाएर त्रिपुराका ६ युवतीलाई नेपालतर्फ लैजान खोजिएको आरोपपछि मानव तस्करीको जोखिमबारे गम्भीर चिन्ता बढेको छ।

भारत–नेपाल सीमा क्षेत्रमा गत बुधबार सशस्त्र सीमा बल ९एसएसबी०ले शंकास्पद समूहलाई रोकेपछि घटना बाहिर आएको बताइएको छ। उद्धार गरिएका ६ युवतीमध्ये चार जना नाबालिका र दुई जना वयस्क रहेको जनाइएको छ। उनीहरू त्रिपुराका विभिन्न क्षेत्रका रहेको बताइएको छ।

प्रारम्भिक विवरणअनुसार युवतीहरूलाई राम्रो पारिश्रमिक पाइने भन्दै डान्स बारमा काम लगाइदिने प्रलोभन दिइएको थियो। त्यसपछि उनीहरूलाई त्रिपुराबाट अन्य स्थान हुँदै नेपालतर्फ लैजान खोजिएको आरोप छ।

एसएसबीले शंकास्पद व्यक्तिहरूलाई नियन्त्रणमा लिएपछि उद्धार गरिएका युवतीसँग सोधपुछ गरिएको बताइएको छ। सोधपुछका क्रममा उनीहरूलाई सम्पर्क गर्ने, यातायातको व्यवस्था गर्ने तथा सीमापार लैजाने कार्यमा संलग्न हुनसक्ने केही व्यक्तिको जानकारी खुलेको जनाइएको छ।

घटनामा ख्वाई क्षेत्रकी आश्ना नाम गरेकी महिला र कौशिक नामका एक व्यक्तिको संलग्नताबारे समेत अनुसन्धान भइरहेको बताइएको छ। उनीहरू कुनै ठूलो मानव तस्करी सञ्जालसँग जोडिएका थिए वा छुट्टाछुट्टै रूपमा काम गरिरहेका थिए भन्ने विषयमा अनुसन्धान भइरहेको छ।

उद्धार गरिएका युवतीलाई आवश्यक कानुनी तथा संरक्षणसम्बन्धी प्रक्रिया पूरा गरेपछि परिवारको जिम्मा लगाइएको बताइएको छ। प्रहरीले मानव तस्करी तथा शोषणसम्बन्धी कानुनी प्रावधानअन्तर्गत संदिग्ध व्यक्तिविरुद्ध अनुसन्धान अघि बढाएको जनाइएको छ।

अनुसन्धानकर्ताले युवतीहरूलाई कसरी पहिचान गरिएको थियो, कसले सम्पर्क गरेको थियो, उनीहरूलाई कुन बाटो हुँदै सीमासम्म ल्याइएको थियो र नेपाल पुगेपछि कसको जिम्मा लगाउने योजना थियो भन्ने विषयमा अनुसन्धान केन्द्रित गरेको बताइएको छ।

त्रिपुराको भौगोलिक अवस्थाले समेत मानव तस्करी नियन्त्रणमा चुनौती थपेको छ। त्रिपुराको बंगलादेशसँग अन्तर्राष्ट्रिय सीमा जोडिएको छ भने भारतको उत्तरपूर्वी क्षेत्रसँगको आवागमनका कारण विभिन्न मार्ग प्रयोग हुनसक्ने सुरक्षा निकायको चिन्ता छ।

२०२४ ग्लोबल रिपोर्ट अन ट्राफिकिङ इन पर्सन्सले पनि भारतको उत्तरपूर्वी क्षेत्रलाई मानव तस्करीको जोखिम रहेको क्षेत्रका रूपमा उल्लेख गरेको बताइएको छ। उपलब्ध विवरणअनुसार सन् २०२४ मा त्रिपुरामा मानव तस्करीसम्बन्धी ६२ वटा मुद्दा दर्ता भएको र २३३ जना पीडित पहिचान भएको दाबी गरिएको छ।

डान्स बार तथा यस्तै मनोरञ्जनस्थलमा आकर्षक रोजगारीको प्रलोभन देखाएर युवतीलाई सीमापार लैजाने प्रवृत्तिमाथि पनि अनुसन्धान केन्द्रित भएको बताइएको छ।

त्रिपुराबाट नेपालसम्म युवती लैजान खोजिएको पछिल्लो घटनाले रोजगारीको प्रलोभनमा आर्थिक रूपमा कमजोर युवतीलाई लक्षित गर्ने सम्भावित मानव तस्करी सञ्जालप्रति पुनः प्रश्न उठाएको छ। यस्ता सञ्जाल सीमापारसम्म फैलिएको हुनसक्ने भएकाले भारत र नेपालका सम्बन्धित निकायबीच समन्वय आवश्यक देखिएको छ।