अमेरिकासँग ठूलो तेल सम्झौता: भेनेजुएलाले भन्यो– ‘प्राकृतिक स्रोतमा सार्वभौमसत्ता कायम रहन्छ’

भदौ १२ , काठमाडौं । भेनेजुएलाले पेट्रोलियम तथा खानी क्षेत्रलाई निजी पूँजी र विदेशी लगानीका लागि खुला गर्ने सुधार अघि बढाइरहेको छ। यसैबीच अमेरिकाले निकोलस मादुरो नेतृत्वको सरकारका पालामा भेनेजुएलाको तेल क्षेत्रमा लगाएका केही प्रतिबन्ध हटाएको छ।

सन् २०२६ को जनवरीदेखि जुलाईसम्म भेनेजुएलाको तेल उत्पादन २९ दशमलव ८ प्रतिशतले बढेर दैनिक करिब १२ लाख ब्यारेल पुगेको बताइएको छ। यद्यपि यो उत्पादन करिब २५ वर्षअघिको स्तरभन्दा अझै निकै कम हो।

कराकासस्थित उच्च अध्ययन प्रशासन संस्थानका प्राध्यापक ओस्वाल्डो फेलिजोलाका अनुसार अमेरिकी लगानीमार्फत तेल उत्पादनमा उल्लेख्य वृद्धि गर्न कम्तीमा तीनदेखि चार वर्ष लाग्न सक्छ। लामो समयदेखि लगानी अभाव झेलिरहेको तेल उद्योगमा विदेशी लगानी आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ।

राज्य स्वामित्वको पेट्रोलियोस डे भेनेजुएला अर्थात् पीडीभीएसएसँग ठूलो लगानी गर्न आवश्यक आर्थिक स्रोत सीमित रहेकाले अमेरिकी तथा निजी क्षेत्रको लगानीले उद्योग पुनर्जीवित गर्न सहयोग पुग्न सक्ने विश्लेषकहरूले बताएका छन्।

सन् २०१४ देखि २०२१ सम्म भेनेजुएलाको अर्थतन्त्र करिब ८० प्रतिशतले संकुचित भएको थियो। आर्थिक संकटका कारण लाखौँ मानिस गरिबीमा धकेलिएका थिए।

रोड्रिगेजले नयाँ तेल सम्झौताबाट भेनेजुएलाले २०४ अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी कर राजस्व प्राप्त गर्ने दाबी गरेकी छन्। सरकारी कर्मचारी तथा सर्वसाधारणले भने तेल आम्दानी बढे पनि त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव दैनिक जीवनमा कहिले देखिन्छ भन्ने विषयमा चासो व्यक्त गरेका छन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार पर्याप्त लगानी, पारदर्शिता र प्रभावकारी व्यवस्थापन हुन सके नयाँ सम्झौताले भेनेजुएलाको तेल उद्योग पुनर्जीवित गर्नुका साथै लामो समयदेखि संकटग्रस्त अर्थतन्त्रलाई पुनरुत्थान गर्न सहयोग पुर्‍याउन सक्छ।

अमेरिकालाई भेनेजुएलाको तेल क्षेत्रमा ठूलो पहुँच र लगानीको अवसर दिने सम्झौता भए पनि अन्तरिम नेतृ रोड्रिगेजले देशको प्राकृतिक स्रोतसाधनमाथिको स्वामित्व तथा सार्वभौमसत्ता कायम रहने स्पष्ट पारेकी छन्।