विदेशमा मतदान र खर्च घटाउने विषयमा पुनमको प्रश्न

साउन १२ ,काठमाडौं । प्रतिनिधि सभा सदस्य पुनम अग्रवाल ले निर्वाचन प्रणालीलाई थप समावेशी र किफायती बनाउन सरकारको योजना के रहेको छ भनी प्रश्न उठाएकी छन्। उनले विशेष गरी निर्वाचन खर्च नियन्त्रण र विदेशमा रहेका नेपाली नागरिकलाई छिटो तथा सहज रूपमा मतदानको अधिकार सुनिश्चित गर्ने विषयमा स्पष्ट नीति आवश्यक रहेको बताएकी छन्।
संसद् बैठकमा बोल्दै अग्रवालले वर्तमान निर्वाचन प्रणाली महँगो हुँदै गएको उल्लेख गर्दै यसले लोकतान्त्रिक प्रक्रियामा असमान पहुँच सिर्जना गर्ने खतरा रहेको औंल्याइन्। उनले भनिन्, “निर्वाचन खर्च घटाउन ठोस मापदण्ड र अनुगमन प्रणाली आवश्यक छ, नत्र साधारण उम्मेदवारहरू प्रतिस्पर्धाबाट बाहिरिन सक्छन्।”
यससँगै उनले वैदेशिक रोजगारी, अध्ययन तथा अन्य कारणले विदेशमा रहेका लाखौँ नेपाली नागरिकलाई मतदानको अधिकारबाट वञ्चित गरिनु लोकतान्त्रिक मूल्यविपरीत भएको बताइन्। उनले आधुनिक प्रविधिको प्रयोग गरी अनलाइन वा दूतावासमार्फत मतदान प्रणाली विकास गर्नुपर्ने सुझाव दिइन्।
उनको प्रश्नको जवाफमा सम्बन्धित मन्त्रालयले हाल यस विषयमा अध्ययन भइरहेको र वैकल्पिक मतदान प्रणालीबारे विभिन्न मोडेलहरू परीक्षणको चरणमा रहेको जनाएको छ। साथै, निर्वाचन खर्च पारदर्शी र नियन्त्रणयोग्य बनाउन कानुनी तथा संरचनागत सुधारको तयारी भइरहेको पनि जानकारी दिइएको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार विदेशमा मतदान व्यवस्था लागू गर्न कानुनी संशोधन, प्राविधिक संरचना र सुरक्षा सुनिश्चितता महत्वपूर्ण चुनौतीका रूपमा रहेका छन्। तर, यसले समग्रमा लोकतान्त्रिक सहभागिता बढाउने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।