महिला स्वास्थ्यमा प्रजननभन्दा बाहिरका विषयमा अनुसन्धान बढाउनुपर्ने

असोज १६ काठमाडौं । महिला स्वास्थ्यसम्बन्धी अनुसन्धानमा प्रजनन स्वास्थ्यबाहेक महिलाको जीवनभर देखिने विभिन्न स्वास्थ्य समस्या र जैविक भिन्नतालाई पनि प्राथमिकतामा राख्नुपर्नेमा नयाँ अनुसन्धानले जोड दिएको छ।

अमेरिकन एसोसिएसन फर द एडभान्समेन्ट अफ साइन्स (AAAS) अन्तर्गतको science जर्नलको विशेषांकमा प्रकाशित चार समीक्षा र एक दृष्टिकोणात्मक लेखले महिला स्वास्थ्य अनुसन्धानमा रहेका महत्वपूर्ण कमीबारे चर्चा गरेको छ। अनुसन्धानमा लामो समयसम्म पुरुष सहभागीलाई बढी प्राथमिकता दिइँदा महिलामा देखिने स्वास्थ्य समस्याको छुट्टै अध्ययन पर्याप्त हुन नसकेको उल्लेख गरिएको छ।

विशेषांकमा महिलामा देखिने दीर्घकालीन तथा कार्यात्मक दुखाइसम्बन्धी समस्या विशेष रूपमा चर्चा गरिएको छ। महिलामा यस्ता दुखाइका समस्या पुरुषको तुलनामा करिब दोब्बर देखिन सक्ने र पेट, आन्द्रा, मूत्राशय तथा प्रजनन अंगसँग सम्बन्धित समस्या, जस्तै एन्डोमेट्रियोसिस र भल्भोडाइनियाले दैनिक जीवनमा गम्भीर असर पार्न सक्ने अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्।

त्यस्तै, रजोनिवृत्तिसम्बन्धी अनुसन्धानलाई पनि नयाँ दृष्टिकोणबाट अघि बढाउनुपर्नेमा जोड दिइएको छ। अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार रजोनिवृत्ति सबै महिलामा एउटै ढाँचामा नहुने भएकाले लक्षण, समय, आनुवंशिक अवस्था र हर्मोन उपचारमा देखिने व्यक्तिगत भिन्नतालाई ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता छ।

विशेषांकमा गर्भावस्थाका क्रममा महिलाको शरीरमा हुने परिवर्तनमा प्रतिरक्षा प्रणालीको भूमिकाबारे पनि नयाँ अनुसन्धान समेटिएको छ। गर्भावस्थाले महिलाको शरीरका विभिन्न अंगमा व्यापक जैविक परिवर्तन ल्याउने र त्यस प्रक्रियामा हर्मोनसँगै प्रतिरक्षा प्रणालीले पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने देखिएको छ।

यसैगरी, XX र XY क्रोमोसोमले बुढ्यौली तथा स्नायु, प्रतिरक्षा, क्यान्सर र मुटुसम्बन्धी रोगमा पार्ने प्रभावबारे पनि समीक्षा गरिएको छ। अनुसन्धानकर्ताहरूले भविष्यका उपचार तथा क्लिनिकल परीक्षणमा लैंगिक जैविक भिन्नतालाई समेट्नुपर्ने बताएका छन्।

रजोनिवृत्तिपछि पनि डिम्बाशय लामो समयसम्म जैविक रूपमा सक्रिय रहन सक्ने विषयमा थप अनुसन्धान आवश्यक रहेको विशेषांकमा उल्लेख छ। समग्रमा, महिलाको स्वास्थ्यलाई केवल प्रजननसँग जोडेर नभई जीवनका विभिन्न चरण र स्वास्थ्य अवस्थासँग सम्बन्धित समग्र विषयका रूपमा अध्ययन गर्नुपर्ने अनुसन्धानले देखाएको छ।