किशोरकिशोरीका लागि एआई च्याटबट अझै सुरक्षित नभएको अध्ययनको निष्कर्ष

असोज २२ , काठमाडौं । किशोरकिशोरीले प्रयोग गर्ने च्याटजीपीटीको सुरक्षा व्यवस्था अझै पर्याप्त नभएको एक अध्ययनले देखाएको छ। गैरनाफामूलक संस्था कमन सेन्स मिडियाले गरेको अध्ययनले किशोरकिशोरीका लागि च्याटजीपीटीको प्रयोगमा गम्भीर जोखिम रहेको निष्कर्ष निकालेको हो।

किशोरकिशोरीका लागि च्याटजीपीटीलाई सुरक्षित बनाउन ओपनएआईले विभिन्न सुरक्षा व्यवस्था लागू गरेको छ। १३ देखि १७ वर्ष उमेर समूहलाई लक्षित गर्दै अगस्टदेखि नयाँ सुरक्षा व्यवस्था लागू गरिएको थियो। यसमा किशोरकिशोरीलाई च्याटजीपीटीसँग अत्यधिक भावनात्मक रूपमा जोडिन नदिने, यौन प्रकृतिका सामग्रीमा रोक लगाउने तथा लामो समयसम्म प्रयोग गर्दा विश्राम लिन सम्झाउने व्यवस्था गरिएको छ।

ओपनएआईका अनुसार किशोरकिशोरीले च्याटजीपीटीमा दैनिक औसत १५ मिनेटभन्दा कम समय बिताउने गरेका छन्। लामो समय प्रयोग गर्ने किशोरकिशोरीले पनि मुख्यतः अध्ययन तथा विद्यालयको कामसँग सम्बन्धित प्रश्न गर्ने कम्पनीको दाबी छ।

तर कमन सेन्स मिडियाको अध्ययनले च्याटजीपीटी अझै पनि १८ वर्षभन्दा कम उमेरका प्रयोगकर्ताका लागि ‘अस्वीकार्य जोखिम’ रहेको निष्कर्ष निकालेको छ। संस्थाले १८ वर्षभन्दा कम उमेरका व्यक्तिलाई च्याटजीपीटी प्रयोग गर्न रोक लगाउनसमेत सुझाव दिएको छ।

अध्ययनअनुसार च्याटजीपीटीले किशोरकिशोरीसँग कुराकानी गर्दा साथी जस्तो व्यवहार गर्ने वा मानवीय शैलीमा संवाद गर्ने अवस्था अझै देखिन्छ। यस्तो व्यवहारले किशोरकिशोरीमा एआईप्रति अत्यधिक भावनात्मक निर्भरता विकास हुन सक्ने चिन्ता बढाएको छ।

पछिल्लो समय किशोरकिशोरीले एआई च्याटबटलाई पढाइ तथा सामान्य जानकारीका लागि मात्र नभई मानसिक तनाव, आत्महानी र अन्य संवेदनशील विषयमा समेत प्रयोग गर्न थालेका छन्। त्यसैले एआई च्याटबटको सुरक्षा र बालबालिकामाथि यसको प्रभावबारे विश्वभर बहस बढिरहेको छ।

विशेषगरी बालबालिका तथा किशोरीको मानसिक स्वास्थ्य र सुरक्षालाई ध्यानमा राख्दै एआई प्रयोगमा उमेरअनुसारको सुरक्षा व्यवस्था, अभिभावकीय निगरानी र संवेदनशील विषयमा थप कडा सुरक्षा आवश्यक रहेको अध्ययनले देखाएको छ।