साउन २२ , काठमाडौं । नेपाली महिला मार्शल आर्ट खेलाडी रजिना बिष्टले थाइल्याण्डको बैंककमा सम्पन्न ‘अमेजिङ मुए थाई वर्ल्ड फेस्टिभल २०२६’ मा ऐतिहासिक उपलब्धि हासिल गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा आफ्नो दमदार उपस्थिति जनाएकी छन्। २७ वर्षीया बिष्टले प्रतियोगितामा दुई थाई खेलाडीलाई पराजित गर्दै फाइनलसम्मको यात्रा तय गरिन्, जुन उपलब्धिले उनलाई पेशागत मुए थाईमा थाई खेलाडीलाई हराउने पहिलो नेपाली महिला बनाएको छ।
बिष्टले पेत नानिन र थेप्तिदा सोर पिचाइलाई हराउँदै फाइनल प्रवेश गरेकी थिइन्। यद्यपि फाइनलमा उनले अमेरिकाकी लायल शाफीसँग कडा प्रतिस्पर्धा गर्दै पाँच राउण्डसम्म भिडन्त गरिन् तर निर्णायकको निर्णयका आधारमा पराजित हुँदै रजत पदकमा सीमित हुनुपर्यो।
फाइनलपछि प्रतिक्रिया दिँदै बिष्टले आफूले खेल जित्नुपर्ने विश्वास रहेको बताइन्। “मलाई लाग्छ, मैले फाइनल जित्नुपर्थ्यो,” उनले भनिन्। उनले अब नेपाल फर्किएपछि आफ्नो आगामी लक्ष्य ‘वन च्याम्पियनसिप’ र ‘राजादामनेर्न वर्ल्ड सिरिज ९च्ध्क्०’ जस्ता ठूला प्रतियोगितामा पुग्न प्रायोजक खोज्ने योजना बनाएको बताइन्।
उनका लागि यो यात्रा केवल व्यक्तिगत सफलता मात्र होइन, पारिवारिक सपनाको निरन्तरता पनि हो। उनका बुवा राधेश्याम बिष्ट स्वयं मार्शल आर्टप्रेमी भए पनि ठूलो स्तरमा खेल्ने अवसर नपाएको बताउँदै रजिनाले भनिन्, “म अहिले बुवाको सपना पूरा गर्दैछु।” उनका श्रीमान् पारस रावल, जो पूर्व राष्ट्रिय उमेर समूहका क्रिकेट खेलाडी हुन्, उनको प्रेरणाको अर्को स्रोत हुन्।
रजिनाको मार्शल आर्ट यात्रा आठ वर्षको उमेरदेखि सुरु भएको हो। उनका बुवाले उनलाई र उनकी दिदी रेनु बिष्टलाई चन्द्रागिरिको नारहरिपुर कराते डोजोमा भर्ना गराएका थिए। प्रारम्भिक चरणमा हारको अनुभवले उनलाई अझ दृढ बनायो र उनले पदक जित्ने लक्ष्य राखिन्।
करातेबाट सुरु भएको यात्रा जापानसम्म पुगेको थियो, जहाँ उनले ‘सेइ(जा’ नामक नयाँ महिला केन्द्रित मार्शल आर्टमा सहभागिता जनाइन्। तर पर्याप्त लगानी र अवसरको अभावका कारण उनले पछि किकबक्सिङ र त्यसपछि मुए थाई रोजिन्।
सन् २०१८ मा जापानमै किकबक्सिङ अभ्यास सुरु गरेकी बिष्टले त्यहाँ अंग्रेजी शिक्षक र प्रशिक्षकको रूपमा काम गर्दै आफ्नो खेल यात्रालाई निरन्तरता दिइन्। सन् २०२३ मा नेपाल फर्किएपछि उनले बानेश्वरस्थित एरावान मुए थाई फाइट जिममा प्रशिक्षण सुरु गरिन्।
हाल उनी ५१ केजी तौल समूहमा ध्द्यऋ मुए थाई नेपालको राष्ट्रिय स्वर्ण पदक विजेता हुन्। नेपालमा महिला मुए थाई खेलाडीको संख्या कम रहेको उल्लेख गर्दै उनले कहिलेकाहीँ अन्य खेलमा पनि हात हाल्ने प्रयास गरेकी थिइन्।
आर्थिक चुनौती भने उनको यात्राको सबैभन्दा ठूलो बाधा बनेको छ। बैंकक प्रतियोगितामा सहभागी हुन उनले करिब ५८ हजार रुपैयाँ दर्ता शुल्क, टिकट खर्च र एक महिनाको प्रशिक्षणका लागि करिब १ लाख ६० हजार रुपैयाँ खर्च गरेकी थिइन्। उनले यो खर्च आफ्नै बचतबाट जुटाएको बताइन्।
सरकारी सहयोग अत्यन्त न्यून रहेकोप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै उनले भनिन्, “स्थानीय तहबाट २–३ हजार रुपैयाँभन्दा बढी सहयोग पाइएन।” यद्यपि उनले आशा नछोडेको स्पष्ट पारिन्।
अब उनी नेपाल फर्किएपछि निजी क्षेत्रसँग सहकार्य गर्दै आफ्नो करियर अगाडि बढाउने योजनामा छन्। सामाजिक सञ्जालमा सक्रिय रहँदै उनले आफ्नो खेल यात्रालाई प्रचार–प्रसार गर्दै प्रायोजन आकर्षित गर्ने प्रयास गरिरहेकी छन्।
रजिनाको सफलताले नयाँ पुस्ताका महिला खेलाडीलाई प्रेरणा दिएको छ। उनी भन्छिन्, “जब साना केटीहरूले मलाई देखेर प्रेरणा पाएको भन्छन्, त्यो मेरो लागि सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि हो।”
उनले अभिभावकलाई छोरीहरूलाई पनि मार्शल आर्ट सिकाउन आग्रह गर्दै आत्मरक्षा र आत्मविश्वासका लागि यो आवश्यक भएको बताइन्।
“यो उमेरको कुरा होइन, जबसम्म चाहना छ, तबसम्म खेल्न सकिन्छ,” उनले भनिन्।
रजिना बिष्टका लागि अब हरेक प्रहार केवल व्यक्तिगत जितका लागि होइन, नेपाली महिलाले पनि विश्वस्तरमा आफूलाई प्रमाणित गर्न सक्छन् भन्ने सन्देश दिनका लागि हो।