महिला खेलकुद बढ्दै गए पनि महिला खेलाडीको स्वास्थ्यसम्बन्धी अनुसन्धान अझै पछाडि

भदौ १७ , काठमाडौं । महिला खेलकुदको लोकप्रियता तीव्र रूपमा बढिरहेको भए पनि महिला खेलाडीको चोटपटक, उपचार र दीर्घकालीन स्वास्थ्यसम्बन्धी अनुसन्धान अझै पर्याप्त नभएको खेल चिकित्सा विशेषज्ञहरूले बताएका छन्।

न्युयोर्क लिबर्टीकी प्राथमिक खेल चिकित्सा चिकित्सक तथा पूर्व डिभिजन–१ खेलाडी डा। एश्ली अस्टिनले महिला खेलाडीका लागि खेल विज्ञान र चिकित्सा अनुसन्धानमा थप लगानी आवश्यक रहेको बताएकी छन्। उनका अनुसार यसको फाइदा व्यावसायिक खेलाडीमा मात्र नभई महिला तथा बालिकाको समग्र स्वास्थ्य सेवामा समेत पुग्नेछ।

उनले लामो समयसम्म चिकित्सा अनुसन्धानमा महिलाको सहभागिता न्यून रहेको उल्लेख गर्दै पुरुष शरीरलाई स्वास्थ्य अनुसन्धानको सामान्य आधार मान्ने प्रवृत्तिका कारण महिलाको विशिष्ट शारीरिक अवस्थाबारे पर्याप्त ज्ञान विकास हुन नसकेको बताएकी छन्।

महिला र पुरुषको शरीर संरचना तथा शारीरिक प्रक्रियामा महत्वपूर्ण भिन्नता हुने भन्दै अस्टिनले खेलकुदमा चोटपटकको उपचार र रोकथाम गर्दा महिलाको शारीरिक अवस्थालाई छुट्टै बुझ्नुपर्नेमा जोड दिएकी छन्।

विशेषगरी गर्भावस्था, प्रसवपछिको अवस्था र रजोनिवृत्तिजस्ता जीवनका चरणले महिलाको शरीरमा महत्वपूर्ण परिवर्तन ल्याउने उनको भनाइ छ। रजोनिवृत्तिका क्रममा इस्ट्रोजेनको मात्रा घट्दा मांसपेशीको मात्रा र हड्डीको घनत्वमा कमी आउन सक्ने तथा त्यसले अस्थिसुषिरता र विभिन्न मांसपेशी तथा हड्डीसम्बन्धी चोटको जोखिम बढाउन सक्ने उनले बताएकी छन्।

अस्टिनका अनुसार महिलाले रजोनिवृत्तिअघि प्रत्येक वर्ष करिब २ प्रतिशतसम्म हड्डीको मात्रा गुमाउन सक्छन् भने रजोनिवृत्तिपछि यो दर कम्तीमा ३ प्रतिशतसम्म पुग्न सक्छ। कमजोर हड्डी तथा मांसपेशी प्रणालीका कारण टेन्डनमा चोट, रोटेटर कफ च्यातिनु तथा तनावजन्य हड्डी भाँचिनेजस्ता समस्या देखिन सक्ने उनको भनाइ छ।

पछिल्लो समय व्यावसायिक मात्र नभई मनोरञ्जनात्मक स्तरमा समेत महिलाहरूले लामो समयसम्म उच्च तीव्रताको खेल तथा व्यायाम गरिरहेका छन्। त्यसैले महिला खेलाडीलाई चोटबाट जोगाउन, प्रभावकारी उपचार गर्न र लामो समयसम्म स्वस्थ रूपमा खेल्न सक्ने वातावरण बनाउन थप अनुसन्धान आवश्यक रहेको उनले बताएकी छन्।

महिला खेलकुदको सञ्चारमाध्यममा पहुँच पनि बढिरहेको छ। सन् २०२४ मा महिला खेलकुदको सञ्चारमाध्यम कभरेज १५ प्रतिशतको कीर्तिमानी स्तरमा पुगेको उल्लेख गर्दै अस्टिनले महिला खेलकुद नयाँ युगमा प्रवेश गरिरहेको बताएकी छन्।

उनका अनुसार अब महिला खेलकुदको विकाससँगै महिला खेल चिकित्सा र खेल विज्ञानलाई पनि सोही गतिमा अघि बढाउनुपर्ने समय आएको छ।