भदौ १८ , काठमाडौं । भारतमा २८ महिला अप्टोमेट्रिस्टले क्लिनिकल सेवाभन्दा बाहिर आफ्नो नेतृत्व क्षमता विस्तार गर्दै समुदायमा आँखा स्वास्थ्य सेवाको पहुँच सुधार गर्ने उद्देश्यले सञ्चालन गरिएको नेतृत्व विकास कार्यक्रम पूरा गरेका छन्।
ओर्बिस इन्टरनेसनलको ‘वुमन लिडर्स इन आई हेल्थ’ पहलअन्तर्गत कोलकातामा आयोजित कार्यक्रममा ‘ओसीआई स्पार्क वुमन लिडरसिप प्रोग्राम’को तेस्रो समूहले कार्यक्रम पूरा गरेको हो।
ओर्बिस इन्टरनेसनल, मेडिकल रिसर्च फाउन्डेसन–शंकर नेत्रालयअन्तर्गतको एलिट स्कुल अफ अप्टोमेट्री र अप्टोमेट्री कन्फेडरेसन अफ इन्डियाको सहकार्यमा कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको हो।
कार्यक्रमले महिला अप्टोमेट्रिस्टलाई क्लिनिकल अभ्यासमा मात्र सीमित नराखी नेतृत्वकर्ता, अधिकारका पक्षधर तथा समुदायसँग सहकार्य गर्ने पेशेवरका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
कार्यक्रमअन्तर्गत आत्मनेतृत्व, भावनात्मक बुद्धिमत्ता, प्रभावकारी सञ्चार, टोली निर्माण तथा सहकार्यमा आधारित नेतृत्वलगायतका विषयमा प्रशिक्षण दिइएको थियो। सहभागीहरूले सिकेका सीपलाई व्यवहारमा उतार्दै स्वास्थ्य सेवाबाट वञ्चित समुदाय तथा कार्यस्थलमा आँखा स्वास्थ्यसम्बन्धी पहुँच विस्तार गर्ने विभिन्न परियोजनामा काम गरेका थिए।
त्यस्तै, महिलाको स्वास्थ्यसम्बन्धी कार्यक्रमसँग आँखा स्वास्थ्यलाई जोड्ने, चस्माको नियमित प्रयोग बढाउने, कार्यस्थलमा आँखा स्वास्थ्यसम्बन्धी सेवा सुदृढ गर्ने तथा डिजिटल माध्यमबाट जनचेतना फैलाउने विषयमा पनि सहभागीहरूले परियोजना सञ्चालन गरेका थिए।
ओर्बिस इन्टरनेसनलकी अध्यक्ष तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत क्याथलिन शेर्विनले स्वास्थ्य क्षेत्रमा महिलाको ठूलो योगदान रहे पनि नेतृत्व तहमा उनीहरूको प्रतिनिधित्व अझै कम रहेको बताइन्। उनले महिलालाई नेतृत्व गर्न आवश्यक सहयोग, सञ्जाल र अवसर उपलब्ध गराउनुपर्नेमा जोड दिइन्।
विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार विश्वव्यापी स्वास्थ्य तथा सामाजिक हेरचाह क्षेत्रमा कार्यरत जनशक्तिमध्ये ६७ प्रतिशत महिला छन्। तर स्वास्थ्य तथा हेरचाह क्षेत्रका नेतृत्वदायी भूमिकामा भने पुरुषको तुलनामा महिलाको प्रतिनिधित्व कम रहेको छ।
लैङ्गिक पूर्वाग्रह, मार्गदर्शनको सीमित अवसर, व्यावसायिक सञ्जालमा कम पहुँच तथा असमान हेरचाहसम्बन्धी जिम्मेवारीले महिलाको नेतृत्वमा पुग्ने यात्रालाई थप कठिन बनाउने गरेको जनाइएको छ।
ओसीआई स्पार्क वुमन लिडरसिप प्रोग्रामका तीनवटा समूहबाट हालसम्म ७९ महिला अप्टोमेट्रिस्ट सशक्त भएका छन्। कार्यक्रमले उनीहरूलाई क्लिनिकल सेवासँगै समुदायमा सहभागिता, पैरवी तथा आँखा स्वास्थ्यसम्बन्धी व्यापक क्षेत्रमा योगदान गर्न सक्षम बनाउने उद्देश्य राखेको छ।
कोलकातामा आयोजित समापन कार्यक्रममा सहभागीहरूले आफ्ना परियोजना प्रस्तुत गर्नुका साथै कार्यक्रमबाट प्राप्त अनुभव र आगामी योजनाबारे धारणा राखेका थिए। उनीहरूलाई कार्यक्रम पूरा गरेको प्रमाणपत्रसमेत प्रदान गरिएको थियो।
कार्यक्रमले आगामी दिनमा सहभागीहरूको सक्रिय पूर्वविद्यार्थी सञ्जाल निर्माण गरी ज्ञान आदानप्रदान र व्यावसायिक सहकार्यलाई निरन्तरता दिने लक्ष्य राखेको छ। महिला अप्टोमेट्रिस्टलाई स्वास्थ्य सेवाका पेशेवर, अधिकारका पक्षधर र परिवर्तनका संवाहकका रूपमा अघि बढाउने उद्देश्यले यस्तो पहललाई निरन्तरता दिइने आयोजकले जनाएको छ।