बाढीपछि रसुवा–नुवाकोटमा स्वास्थ्य सेवा संकट, गर्भवतीसहित बिरामी उपचारबाट वञ्चित Nepalese Women -

भदौ २४, काठमाडौं । भोटेकोसीमा आएको विनाशकारी बाढीले सडक र पुल बगाएपछि रसुवा र नुवाकोटका सर्वसाधारण स्वास्थ्य उपचारका लागि अस्पताल पुग्नसमेत कठिनाइमा परेका छन्। यातायात सञ्जाल अवरुद्ध हुँदा गम्भीर बिरामीलाई हेलिकोप्टरबाट उद्धार गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ भने गर्भवती महिलासमेत नियमित स्वास्थ्य परीक्षणबाट वञ्चित भएका छन्।

रसुवाको उत्तरगया गाउँपालिका–स्थित कैन्दलेटर बस्ती बाढीले बगाएपछि आफन्तको घरमा आश्रय लिइरहेका आठ वर्षीय मिलन रेलालाई गत अगस्ट २९ मा बिहान अचानक पेटमा असह्य दुखाइ भयो। परिवारले उनलाई जिबजिबेको प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र पुर्‍याए पनि रोग पहिचान हुन सकेन।

त्यसपछि उनलाई धुन्चेस्थित रसुवा जिल्ला अस्पताल लगियो। विभिन्न परीक्षणपछि उनलाई एपेन्डिसाइटिस भएको पुष्टि भयो। तर अस्पतालमा पर्याप्त उपकरण र विशेषज्ञ जनशक्ति नभएकाले शल्यक्रिया गर्न नसकिएपछि उनलाई काठमाडौं लैजान सिफारिस गरियो। एम्बुलेन्स उपलब्ध नभएपछि परिवारले हेलिकोप्टरमार्फत उद्धारको व्यवस्था गरेको थियो।

काठमाडौंस्थित कान्ति बाल अस्पतालमा परीक्षण गर्दा उनको एपेन्डिक्स फुटिसकेको पाइएको थियो। शल्यक्रियापछि उनी आइतबार अस्पतालबाट डिस्चार्ज भएका छन्।

भोटेकोसी बाढीले मुख्य राजमार्ग र पुलहरू बगाएपछि रसुवाका धेरै बिरामी समयमै उपचार पाउनबाट वञ्चित भएका छन्। यसअघि कैन्दलेटरबाट करिब १० मिनेटमै पुगिने त्रिशूली अस्पताल अहिले सडक सम्पर्क विच्छेद भएपछि पुग्न घण्टौँ लाग्ने भएको छ।

यसैबीच रसुवाको आमाछोदिङ्मो गाउँपालिका–गात्लाङकी २९ वर्षीया फुर्पुयामो तामाङ र उनका नवजात शिशुलाई पनि सोमबार हेलिकोप्टरमार्फत काठमाडौं ल्याइएको छ। गात्लाङ स्वास्थ्यचौकीमा प्रसूति भएपछि आमा र बच्चा दुवैमा स्वास्थ्य समस्या देखिएपछि उनीहरूलाई उपचारका लागि काठमाडौंस्थित परोपकार प्रसूति तथा स्त्रीरोग अस्पताल ल्याइएको हो।

बाढीका कारण आमाछोदिङ्मो गाउँपालिका यातायात सञ्जालबाट पूर्ण रूपमा विच्छेद भएकाले उनीहरूलाई सडकमार्फत तत्काल स्वास्थ्य संस्थामा पुर्‍याउन सम्भव नभएको बताइएको छ।

त्यस्तै, रसुवाको ठूलोहाकुकी पासाङ म्हेन्दो तामाङ पनि बाढीमा २१ वर्षीय छोरा बेपत्ता भएपछि बिरामी परेकी छन्। पटक–पटक बेहोस हुने गरेकी उनलाई उपचारका लागि काठमाडौं ल्याउनुपर्ने भए पनि गाउँ र जिल्ला सदरमुकामबीचको सडक सम्पर्क बाढीले विच्छेद गरेपछि उनी गाउँमै रोकिएकी छन्।

स्वास्थ्यकर्मीका अनुसार बाढीपछि गर्भवती महिलाको गर्भपूर्व स्वास्थ्य परीक्षण (एएनसी) समेत प्रभावित भएको छ। कतिपय गर्भवतीले स्वास्थ्य संस्थासम्म पुग्न नसक्दा घरमै प्रसूति गराउनुपर्ने अवस्था आएको हुनसक्ने चिकित्सकहरूको भनाइ छ। घरमै प्रसूति हुने दर बढ्दा मातृ तथा नवजात शिशुको मृत्युको जोखिमसमेत बढ्ने स्वास्थ्य विज्ञहरू बताउँछन्।

त्रिशूली अस्पतालका निर्देशक डा। राजेन्द्र लामाका अनुसार बाढीअघि रसुवा, नुवाकोट र धादिङका केही क्षेत्रबाट समेत ठूलो संख्यामा बिरामी अस्पताल आउने गरेका थिए। अहिले भने जिल्ला सदरमुकामबाट समेत बिरामी अस्पतालसम्म पुग्न कठिन भएको छ।

उनका अनुसार अस्पतालका स्वास्थ्य सेवा पुनः सञ्चालनमा आए पनि बाढीपछि बिरामीको संख्या उल्लेख्य रूपमा घटेको छ। तर बिरामीको संख्या घट्नुको अर्थ स्वास्थ्य समस्या घट्नु नभएको उनको भनाइ छ।

“बिरामीले समयमै उपचार पाएनन् भने स्वास्थ्य समस्या झन् गम्भीर बन्न सक्छ,” डा. लामाले बताएका छन्।

बागमती प्रदेशको स्वास्थ्य तथा सामाजिक विकास मन्त्रालयले बाढीपछि धुन्चे अस्पताल र त्रिशूली अस्पतालमा जनशक्ति थप गर्ने विषयमा छलफल भइरहेको जनाएको छ। तर धुन्चे अस्पतालमा बालरोग विशेषज्ञको स्वीकृत दरबन्दी नै नभएकाले तत्काल विशेषज्ञ पठाउन समस्या रहेको मन्त्रालयका सूचना अधिकारी दिनेश रूपाखेतीले बताएका छन्।

मन्त्रालयका अनुसार बिरामीको चाप बढेको अवस्थामा छात्रवृत्ति वा करारमा कार्यरत चिकित्सकलाई ती अस्पतालमा पठाउन सकिने भए पनि नयाँ स्वीकृत दरबन्दी सिर्जना गर्न तत्काल सम्भव छैन। विशेषज्ञ चिकित्सक मात्रै थपेर समस्या समाधान नहुने भन्दै अस्पतालमा आवश्यक उपकरणलगायत पूर्वाधारसमेत उपलब्ध गराउनुपर्ने मन्त्रालयको भनाइ छ।

बाढीपछि सडक तथा पुल पुनर्निर्माणसँगै स्वास्थ्य संस्थाको पहुँच सहज बनाउनु, आवश्यक विशेषज्ञ जनशक्ति र उपकरणको व्यवस्था गर्नु तथा गर्भवती महिला र नवजात शिशुलाई प्राथमिकतामा राखेर स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउनु तत्कालीन आवश्यकता देखिएको छ।

बाढीपछि रसुवा–नुवाकोटमा स्वास्थ्य सेवा संकट, गर्भवतीसहित बिरामी उपचारबाट वञ्चित

Share this with your friends:

यो पनि हेर्नुहोस्:

भारतमा ‘राष्ट्रिय पोषण महिना’ अभियान सुरु

महिलामा क्यान्सर परीक्षण बढाउँदै कामपा, निःशुल्क स्वास्थ्य जाँच

महिलाको काँधमा परिवारको ‘मानसिक बोझ’

महिलाको स्वास्थ्य परीक्षणका लागि सामसङले ल्यायो एआईयुक्त नयाँ अल्ट्रासाउन्ड प्रणाली

बाढीग्रस्त क्षेत्रमा गर्भवती र सुत्केरी जोखिममा

गम्भीर अवस्थामा पुगेका दुई महिलाको हवाई उद्धार

भारतमा २८ महिला अप्टोमेट्रिस्टले पूरा गरे नेतृत्व विकास कार्यक्रम

बाढी प्रभावित क्षेत्रमा स्वास्थ्य सेवाको अनुगमनमा मन्त्री मेहता

महिला खेलकुद बढ्दै गए पनि महिला खेलाडीको स्वास्थ्यसम्बन्धी अनुसन्धान अझै पछाडि

महिलामाथिको टिप्पणी विवादमा सीपीएममाथि सुन्नी समूहको आरोप

सहिद स्मरण कार्यक्रममा ‘सहिदकै अपमान’ भयो : रक्षा बम

सबलेन्का लगातार छैटौं पटक यूएस ओपनको सेमिफाइनलमा

भारतमा ‘राष्ट्रिय पोषण महिना’ अभियान सुरु

प्रतिनिधि सभामा कानुनमन्त्री गौतमले तीन एजेन्डा प्रस्तुत गर्ने

महिलामा क्यान्सर परीक्षण बढाउँदै कामपा, निःशुल्क स्वास्थ्य जाँच

‘म पीडित होइन, विजेता हुँ’ : पामेला एन्डरसन

अभिभावकको महत्त्वाकांक्षाले बालबालिकाका लागि खेलकुद नै तनावको कारण बन्दै

नेपाली संगीतमा प्रतिभा प्रशस्त, तर दिगो करिअरका लागि व्यवसायिक ज्ञान आवश्यक : जेसिका लिन

बाढीको प्रभावले यसपालि तीज गीतको चहलपहल घट्यो

प्राकृतिक घुम्रिएको कपालमै मिस अमेरिका बनेर रेगन हटसेलले रचिन् इतिहास

नागरिक फेरि सडकमा आउनुपर्ने अवस्था नबनोस् : सुशीला कार्की

पोखरा उद्योग वाणिज्य संघको पहिलो महिला अध्यक्ष बनिन् शोभा गौतम

जेनजी आन्दोलनको वार्षिकीमा मन्त्री गौतमको संकल्प : ‘यस्तो दिन फेरि कहिल्यै नदोहोरियोस्’

महिला खेल प्रसारणलाई अनुदान दिन बेलायत सरकारसँग माग

प्रत्येक महिला पुरुषभन्दा कमजोर छैनन् : कमला भासिन

पुरुष कलमले पूर्ण नारीलाई लेख्न सक्दैन

कालो तिलले कम्मर दुखेको र अनुहारमा भएको पोतोको उपचार गर्छ

दुबईमा पहिलो पटक नेपाली कल्चरल पहिरनको फेसन शो सम्पन्न

उमेर अनुसारको हुनुपर्छ खान्की, अनि मात्र मानिस स्वस्थ रहन्छ

मुलुकका सम्मानित पदमा महिलाको उपस्थिति, सबैका लागि आशाको ढोका उघारे

यी भोजन खाए छाला सुन्दर हुन्छ !

लोग्नेमान्छेको जात केटी देखेपछि.....

मनोसामाजिक समस्या के हो?

महिलाको दोस्रो विवाहको कुरा सुन्दा पढेलेखेकैले अनुहार बिगार्छन्