web image
असोज २८ , काठमाडौं । तराई–मधेसमा नवरात्रि र दसैंका अवसरमा दुर्गा भवानीको पूजा, व्रत, झिझिया नृत्य तथा विभिन्न धार्मिक र सांस्कृतिक परम्परा उत्साहका साथ मनाइन्छन्। तर शक्तिको प्रतीक मानिने देवीको पूजा गर्ने समाजमा वास्तविक जीवनमा महिलाले कति सम्मान र समानता पाएका छन् भन्ने प्रश्न पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण बनेको छ।
मधेसमा नवरात्रि केवल धार्मिक अनुष्ठान मात्र नभई सामाजिक एकता, पारिवारिक सम्बन्ध र सांस्कृतिक पहिचानसँग जोडिएको पर्व हो। नौ दिनसम्म गरिने दुर्गा भवानीको आराधना, झिझिया नृत्य र देवीलाई खोइँच भर्ने परम्पराले मातृशक्तिप्रतिको आस्था र सम्मान झल्काउँछन्।
तर देवीलाई शक्तिको प्रतीक मानेर पूजा गर्नु मात्र महिलाप्रतिको सम्मानको पर्याप्त प्रमाण होइन। समाजमा छोरीको शिक्षा, महिलाको सुरक्षा, उनीहरूको श्रमको उचित मूल्याङ्कन र विभेदको अन्त्य सुनिश्चित हुनु आवश्यक छ। धार्मिक आस्थालाई दैनिक व्यवहारमा उतार्न नसके पूजा र वास्तविक जीवनबीच विरोधाभास कायम रहन्छ।
चाडपर्वको वास्तविक अर्थ बाहिरी सजावट, धार्मिक अनुष्ठान र खर्चिलो आयोजनामा मात्र सीमित नहुने उल्लेख गर्दै समाजमा न्याय, समानता र मानवीय सम्मान स्थापित गर्नुपर्ने सन्देश दिएको छ।
दसैंले अन्यायमाथि न्याय, घृणामाथि प्रेम र विभेदमाथि समानताको विजयको प्रेरणा दिनुपर्छ। देवीको पूजा गर्ने परम्परालाई सार्थक बनाउन महिलाको आत्मसम्मान जोगाउने, उनीहरूका अधिकार सुनिश्चित गर्ने र हिंसाविरुद्ध आवाज उठाउने व्यवहारिक प्रतिबद्धता आवश्यक छ।
Share this with your friends: