सामुदायिक निर्णयमा महिलाको पहुँच बढाउन केन्यामा आवाज

असोज ८, काठमाडौं । केन्याको लाइकिपिया क्षेत्रमा पशुपालक समुदायका महिलाले भूमि, नेतृत्व र आर्थिक अवसरसम्बन्धी निर्णय प्रक्रियामा आफ्नो सहभागिता बढाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। नान्युकीमा संयुक्त राष्ट्रसंघीय महिला निकाय (यूएन वुमन) को आयोजनामा भएको दुईदिने कार्यशालामा सहभागीहरूले महिलालाई सामुदायिक निर्णय प्रक्रियाबाट बाहिर राखिँदा उनीहरूको जीविकोपार्जन र अधिकारमा असर परेको बताएका छन्।

कार्यशालामा महिलाले भूमि स्वामित्व तथा नियन्त्रण, नेतृत्व र आर्थिक अवसरमा अझै विभिन्न अवरोध सामना गरिरहेको विषय उठाइएको थियो। सहभागीहरूका अनुसार सामुदायिक भूमि व्यवस्थापनमा महिलाको सहभागिता बढेपछि उनीहरूले सम्पत्तिमाथिको नियन्त्रणसँगै नेतृत्वका अवसर पनि प्राप्त गर्न थालेका छन्। केही महिला सामुदायिक भूमि बोर्डमा सहभागी हुनुका साथै चरन तथा रैथाने स्रोतसँग सम्बन्धित संरचनामा पनि प्रतिनिधित्व गर्न थालेका छन्।

नैतुम महिला समूहकी अध्यक्ष मेरी मासाइन–नैतुमले महिलाको सहभागिता बढ्दै जाँदा सामुदायिक निर्णयमा उनीहरूको विचारलाई लैंगिक आधारमा नभई विषयवस्तुको आधारमा मूल्यांकन गर्न थालिएको बताइन्। यद्यपि, सांस्कृतिक अभ्यासका कारण अझै धेरै महिलाले सम्पत्तिको अधिकार प्रयोग गर्न र नेतृत्वमा सहभागी हुन कठिनाइ भोगिरहेको उनको भनाइ छ।

यूएन वुमनले उत्पादनशील स्रोत, आय, नेतृत्व र निर्णय प्रक्रियामा पहुँचलाई लैंगिक समानताको महत्वपूर्ण आधार मानेको छ। लाइकिपियालगायतका क्षेत्रमा संस्थाले जलवायु अनुकूल कृषि, उद्यमशीलता, नेतृत्व विकास तथा बजार पहुँच सुधारसम्बन्धी कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको जनाएको छ।

कार्यशालामा सहभागीहरूले महिलाको आर्थिक सशक्तीकरणसम्बन्धी राष्ट्रिय नीतिलाई स्थानीय तहसम्म प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्नुपर्ने मागसमेत गरेका छन्। साथै, अपाङ्गता भएका महिलालाई समेत नीति निर्माण र सामुदायिक निर्णय प्रक्रियामा समान अवसर र प्रतिनिधित्व दिनुपर्नेमा जोड दिइएको छ।